Cây dừa nước – biểu tượng xanh của vùng đất ngập mặn Nam Bộ – từ lâu đã hiện diện trong đời sống và ký ức của người dân địa phương. Tại xã Bình Khánh, Thành phố Hồ Chí Minh, vùng dừa nước rộng hơn 900 ha từng chủ yếu được khai thác lá để lợp nhà, lấy cơm dừa làm thức uống giải khát, trong khi phần lớn giá trị của cây vẫn còn bỏ ngỏ. Từ niềm trăn trở trước một tài nguyên bản địa giàu tiềm năng, anh Phan Minh Tiến đã dành nhiều năm tìm tòi, nghiên cứu tài liệu trong và ngoài nước để tìm hướng đi mới cho cây dừa nước quê hương. Bước đột phá đến từ việc khai thác mật tự nhiên từ cuống dừa nước – một phương thức hoàn toàn khác với cách sử dụng truyền thống. Từ đây, cây dừa nước không còn chỉ là loài cây ven sông, mà trở thành nguồn nguyên liệu quý để tạo nên những sản phẩm tự nhiên có giá trị gia tăng cao, mở ra cơ hội mới cho người dân và vùng đất Cần Giờ.
Năm 2019, Công ty Cổ phần Dừa Nước Việt Nam (VIETNIPA) được thành lập với khát vọng nâng tầm giá trị cây dừa nước bản địa, đồng thời góp phần gìn giữ hệ sinh thái rừng ngập mặn Cần Giờ – Khu Dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận. Ngay trong năm đầu tiên, dự án đã đạt Giải Nhì Cuộc thi Khởi nghiệp sáng tạo Thanh niên nông thôn, ghi dấu một hướng khởi nghiệp khác biệt: tạo ra giá trị kinh tế từ tài nguyên bản địa theo hướng bền vững. Từ câu hỏi “Làm thế nào để cây dừa nước vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa được gìn giữ trước những tác động của biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn?”, VIETNIPA từng bước xây dựng mô hình khai thác mật theo hướng hữu cơ, bền vững; hình thành chuỗi giá trị từ vùng nguyên liệu, chăm sóc – thu hoạch, chế biến đến phân phối, kết hợp tri thức bản địa với khoa học và công nghệ hiện đại. Từ nguồn mật nguyên chất, VIETNIPA phát triển các dòng sản phẩm như Mật dừa nước tươi, mật dừa nước cô đặc hữu cơ và đường dừa nước hữu cơ, hướng tới những sản phẩm tự nhiên, an toàn và mang đậm dấu ấn Cần Giờ. Doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng với ISO 22000:2018, HACCP, Hàng Việt Nam Chất lượng cao và nhiều danh hiệu sản phẩm tiêu biểu. Đặc biệt, sản phẩm và vùng nguyên liệu đạt các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế EU, USDA và JAS đã tạo nền tảng để đặc sản từ vùng đất ngập mặn Cần Giờ tiếp cận những thị trường có yêu cầu cao, đồng thời nâng cao vị thế của mình trên thị trường quốc tế.
Đường dừa nước hữu cơ VIETNIPA được tạo nên từ dòng mật dừa nước nguyên chất thu hoạch tại rừng dừa nước Cần Giờ. Nguồn mật được lấy từ cuống của những cây dừa nước trưởng thành bằng phương pháp khai thác thủ công, thân thiện với tự nhiên, giúp cây tiếp tục sinh trưởng và góp phần bảo tồn hệ sinh thái rừng ngập mặn.
Sau khi thu hoạch, mật được đưa về nhà máy để cô đặc và kết hạt bằng phương pháp tự nhiên, không tinh luyện. Quy trình sản xuất giúp tạo nên những hạt đường mịn, giữ được màu sắc tự nhiên, vị ngọt thanh cùng hậu vị đặc trưng từ các khoáng chất có sẵn trong mật. Sản phẩm có chỉ số đường huyết thấp (GI = 27), là chất tạo ngọt tự nhiên phù hợp cho xu hướng sử dụng thực phẩm lành mạnh trong chế biến và pha chế hằng ngày.
Đằng sau mỗi hạt đường là câu chuyện về việc nâng tầm giá trị của cây dừa nước bản địa, tạo thêm thu nhập cho người dân vùng rừng ngập mặn và khuyến khích khai thác tài nguyên theo hướng bền vững. Đường dừa nước hữu cơ VIETNIPA không chỉ là một sản phẩm thay thế đường tinh luyện mà còn góp phần gìn giữ tài nguyên thiên nhiên, phát triển kinh tế xanh và lan tỏa giá trị của nông sản Việt Nam.
